How well does the global humanitarian system function?

August 12, 2016

 

ယိုယြင္းေနေသာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈမ်ား (သို႔မဟုတ္) အေရးေပၚအေျခအေနမ်ားအတြက္ ေထာက္ပံ့မႈေတြ တစ္ကယ္ေရာအကူအညီျဖစ္ရဲ႔လား?

ျငိမ္းဇာနည္နိုင္
 

ယေန႔ ကမၻာၾကီးမွာ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ေတြ၊ စစ္ပြဲေတြ နဲ႔ ကပ္ေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳး စတဲ့ဒဏ္ေတြခံစားရတဲ့ ဒုကၡသည္လူဦးေရေတြဟာ တစ္ေန႔ထက္ တစ္ေန႔မ်ားျပားလာပါတယ္။ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အကူအညီေတြနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ အေနာက္နိုင္ငံက အလႈရွင္ေတြ၊ ကမၻာ့ကုလသမဂၢနဲ႔ အစိုးရမဟုတ္တဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ ေငြေၾကး၊ လူအင္အားနဲ႔ အရင္းအျမစ္ေတြကို ရယူသံုးစြဲျပီး အဓိကက်တဲ့ အခန္းက႑ကေနပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနတာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာခဲ့ပါျပီ။ ဒီလုပ္ေဆာင္မႈေတြဟာ အမွန္တစ္ကယ္ေရာ ထိေရာက္မႈရွိရဲ့လား ျပန္လည္သံုးသပ္ဖို႔လိုလာပါတယ္။ ၂၀၁၅ခုနွစ္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာအေထာက္အပံံ့မ်ားအစီအရင္ခံစာမွာတင္ျပထားတာကေတာ့ နိုင္ငံတကာက အကူအညီအေထာက္အပံံ့ေတြရဲ႔ ၀.၂ ရာခုိုင္ႏႈန္းသာ ေဒသခံအဖဲြ႔အစည္းမ်ားထံ တိုက္ရိုက္ေရာက္ရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါဟာ အင္မတန္စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ ေတြ႔ရွိခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။
 

လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ဧျပီလက  လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာအေထာက္အပံံ့မ်ားကို ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္တဲ႔ အိုဒီအိုင္အဖြဲ႔ၾကီးရဲ႔ “လႊတ္ေပးဖို႔အခ်ိန္တန္ျပီေလာ၊ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈမ်ား အသစ္တစ္ဖန္ေမြးဖြားျခင္း” Time to let go: Remaking Humanitarian Action for Modern Era” ဆိုတဲ့ အစီရင္ခံစာထြက္ေပၚလာပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာမွာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာအေထာက္အပံံ့ေပးမႈ စနစ္တစ္ခုလံုးဟာ ပ်က္စီးယိုယြင္းေနျပီး အလုပ္မျဖစ္ဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။ အဓိကအေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ‘အေနာက္တိုင္းကလႊမ္းမိုးထားတဲ႔ ေရွးရိုးစြဲစနစ္၊ အစဥ္အလာေတြနဲ႔ ဗ်ဴရိုကေရစီယႏၱရားေတြေၾကာင့္” ျဖစ္တယ္လို႔ေကာက္ခ်က္ခ်ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ သမိုင္းေၾကာင္းကို ျပန္ၾကည့္ရင္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာအေထာက္အပံံ့ေပးမႈေတြ စတင္ျမစ္ဖ်ားခံလာရာအခ်ိန္ဟာ ဒုတိယ ကမၻာစစ္အျပီးကာလျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ၊ ၾကက္ေျခနီနဲ႔ နိုင္ငံတကာအကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ားနဲ႔စင္ျပိဳင္ ဥေရာပကိုလိုနီစနစ္ေနာက္ခံက ေပၚထြက္လာတဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာအေထာက္အပံံ့ေပးမႈ စနစ္တည္ေဆာက္ပံု၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းနဲ႔လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ပံုေတြဟာ အေနာက္တိုင္းအယူအဆ ေတြေပၚမွာသာ သေႏၶတည္ခဲ့ျပီး၊ အေနာက္ကအဖြဲ႔အစည္းမ်ားရဲ႔ ပါ၀ါနဲ႔လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ားကို ပိုမိုအားေကာင္းေစတဲ့ စနစ္တစ္ခုအသြင္ျဖစ္လာပါတယ္။
 

ျပင္းထန္မ်ားျပားလာတဲ့ ေဒသအဆင့္အေရးေပၚအေျခအေနအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ထိေရာက္ေရာက္ တံု႔ျပန္နိုင္ဖို႔ဟာ ဒီေန႔ကမၻာမွာ ၾကီးမားတဲ့လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ႔ဒီအတြက္ ပ်က္စီးယိုယြင္းေနတဲ့ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာအေထာက္အပံံ့ေပးမႈစနစ္ၾကီးတစ္ခုလံုးကို အလ်င္အျမန္ျပင္ဆင္ဖို႔လိုအပ္လာပါတယ္။အစီအရင္ခံစာရဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္ကို အေျခခံျပီးေဆြးေႏြးရရင္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာအေထာက္အပံံ့ေပးမႈစနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖိို႔ အဓိကအခ်က္သံုးခ်က္ေတြ႔ရွိပါတယ္။

၁။ ေဒသခံအဖြဲ႔အစည္းမ်ားဟာ လ်င္ျမန္ထိေရာက္ျပီး လိုအပ္ခ်က္ကို ပိုမိုသိရွိျဖည့္ဆည္းေပးနိုင္တာေၾကာင့္ ေငြေၾကးနဲ႔လိုအပ္တဲ႔အရင္းအျမစ္ေတြကို ေဒသအဖြဲ႔အစည္းေတြကို တိုက္ရိုက္ေရာက္ရွွိေအာင္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ဟာ အေရးအၾကီးဆံုးအခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢနဲ႔ နိုင္ငံတကာအကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္မႈနဲ႔လႊမ္းမိုးမႈေတြကို လက္လႊတ္ဖို႔လိုပါတယ္။ “ဘာေပးနုိင္တယ္” ဆိုတာထက္ “ဘယ္လိုအကူအညီမ်ိိဳးေပးဖို႔လိုလဲ” ဆိုတဲ့ေမးခြန္းေျပာင္းေမးဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။

၂။ လက္ရွိ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာအေထာက္အပံံ့ေပးေရး ဆိုင္ရာေအာင္ျမင္မႈအေပၚတိုင္းတာမႈမ်ားကို ေျပာင္းလဲစဥ္းစားဖို႔လိုပါတယ္။ အလႈရွင္မ်ားရဲ႔ “အခ်ိန္တိုတိုနဲ႔အက်ိဳးမ်ားမ်ားရရွိေရး” ကိုမူတည္တဲ႔မူ၀ါဒမ်ားဟာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈထက္ ျပိဳင္ဆိုင္မႈကို ျဖစ္ေပၚေစျပီး၊ ေနာက္ဆံုးမွာ နိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းၾကီးေတြကပဲ ျပန္လည္လႊမ္းမိုးသြားတဲ႔ အေျခအေနေတြ ျဖစ္ေပၚနိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေရးေပၚအေျခအေနၾကံဳေတြ႔ေနရသူမ်ားရဲ႔ အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ ေရရွည္ဖြ႔ံျဖိဳးတိုးတက္မႈရလဒ္မ်ားလုပ္ေဆာင္နိုင္ျခင္းကို အေျခခံတဲ့ေပၚလစီမ်ား ေျပာင္းလဲစဥ္းစားဖို႔လိုပါတယ္။

၃။ “လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ” ဆိုတာကိုျပန္လည္းအဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ humanity, neutrality, impartiality, independence အစရွိတဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္မ်ားကို အေျခခံျပီးေဆာင္ရြက္တဲ႔အခါမွာ နိုင္ငံေရးနဲ႔ပဋိကၡအေျခအေနေတြကို လည္းထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔လိုပါတယ္။ အစဥ္အလာအရစဥ္းစားနည္းျဖစ္တဲ့ တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ျခင္း၊ ဖြ႔ံျဖိဳးေရးေဆာင္ရြက္ျခင္းဆိုတာေတြကို တစ္ခုျပီးမွတစ္ခုေဆာင္ရြက္တာမ်ိဳးဟာ ေျပာင္းလဲလာတဲ့အေရးေပၚအေျခအေနမ်ားနဲ႔ ကိုက္ညီမႈအျမဲမရွိနုိင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြျပီး ခ်ဥ္းကပ္မႈေပါင္းစံုနဲ႔ ေဆာင္ရြက္တဲ႔ “ေခတ္သစ္လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ” ကိုစဥ္းစားဖို႔လိုပါတယ္။ ဒီေနရာမွာလည္း ေဒသအဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ဗဟိုျပဳစဥ္းစားဖို႔ အခရာက်မွာျဖစ္ပါတယ္။လာမယ့္ ၾသဂုတ္ ၁၉ ရက္ေန႔ဟာ ကမၻာ့လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိအေနနဲ႔ ကမၻာအရပ္ရပ္မွာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အကူအညီေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ျပန္လည္သံုးသပ္ခ်က္ေတြ၊ ဆန္းစစ္မႈေတြလုပ္လာၾကျပီျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔လည္း ၂၀၀၈ခုႏွစ္ နာဂစ္မုန္တိုင္းေနာက္ပိုင္းကေန စျပီး နုိင္ငံတကာက အကူအညီအေထာက္အပံ႔ေတြဟာ အလံုးအရင္းနဲ႔၀င္ေရာက္လာျပီး လက္ရွိလည္း ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ အေပၚမွာေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့အခ်က္ေတြကို အေျခခံျပီး ကြ်န္ေတာ္တို႔နုိင္ငံမွာလည္း လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာအကူအညီေတြ ထိေရာက္မႈရွိရဲ႔လား နိုင္ငံသားတိုင္း၀ိုင္း၀န္း ဆန္းစစ္သံုးသပၾ္ကဖို႔ အခ်ိန္တန္ျပီျဖစ္ေၾကာင္း တိုက္တြန္းအပ္ပါတယ္။

Please reload